W ramach obchodów 85. rocznicy spalenia Wielkiej Synagogi zapraszamy na koncert upamiętniający dziedzictwo Wielkiej Synagogi w Białymstoku – miejsca, które przez dziesięciolecia było duchowym i kulturalnym centrum lokalnej społeczności żydowskiej.
27 czerwca 2026, godz. 19:00
Klub Fama, ul. Legionowa 5
wstęp wolny
Program recitalu:
Mark Karminsky – The Jewish Prayer
Paul Ben-Haim – Sonata na skrzypce solo (cz. 2 i 3)
Eugène Ysaÿe – II sonata na skrzypce solo op. 27, cz. 3 „Taniec cieni”
Mieczysław Wajnberg – Sonata na skrzypce solo nr 1 (cz. 2 i 3)
Jan Sebastian Bach – Sarabanda, Giga i Ciaccona z II Partity d-moll
Lera Auerbach – T'filah (Modlitwa)
Maria Sławek – już prawie nikogo tu nie ma (2024)
Program recitalu zbudowany został w oparciu o utwory odwołujące się do tematyki pamięci, zniknięcia, dojmującej nieobecności: od Bacha, którego Ciaccona z II Partity (w postrzeganej jako żałobna tonacji d-moll) pojawia się w kluczowym momencie opery „Pasażerka” Mieczysława Wajnberga i była wykonywana także przez członkinie żeńskiej orkiestry w KL Auschwitz-Birkenau, poprzez kompozycje XX-wiecznych twórców: Paula Ben-Haima, który emigrował z nazistowskich Niemiec do ówczesnej Palestyny, Marka Karminsky'ego z Ukrainy, Mieczysława Wajnberga urodzonego w Warszawie, ale przez całe dorosłe życie zamieszkałego w Moskwie i Eugène Ysaÿe'a – słynnego, belgijskiego skrzypka, który swoją II sonatę na skrzypce solo oparł na motywie sekwencji „Dies Irae”.
Pojawią się także współczesne kompozycje Lery Auerbach („T'filah/Modlitwa”), a także kompozycja Marii Sławek („już prawie nikogo tu nie ma”), która swoją prapremierę miała podczas uroczystości Zachor w KL Płaszów w 2024 roku.
Maria Sławek – skrzypaczka, pedagog i badaczka łącząca działalność koncertową z akademicką, społeczną i artystyczną. Występuje jako solistka z wiodącymi orkiestrami (Filharmonia Narodowa, Orkiestra Polskiego Radia czy Sinfonia Varsovia), jako kameralistka współpracowała z artystami takimi jak Marcin Zdunik, Piotr Sałajczyk, Jakub Jakowicz, Katarzyna Budnik, Nigel Kennedy czy José Gallardo. Koncertowała m.in. w Niemczech, Wielkiej Brytanii, Izraelu, USA, Francji, Brazylii, Hiszpanii, na Ukrainie, w Rumunii, Mołdawii i we Włoszech.
Prowadzi klasę skrzypiec w Akademii Muzycznej im. Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie, w latach 2022-2025 wspólpracowała także z Uniwersytetem Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie. Jest autorką jedynego w Polsce uniwersyteckiego kursu poświęconego historii muzyki żydowskiej, realizowanego w ramach Podyplomowych Studiów Polsko–Żydowskich w Instytucie Badań Literackich PAN.
Od wielu lat związana jest z twórczością Mieczysława Wajnberga. Jest współzałożycielką i prezeską Instytutu Mieczysława Wajnberga (www.instytutwajnberga.org), w ramach którego realizuje projekty artystyczne, naukowe i edukacyjne, m.in. Domówkę u Mietka Wajnberga na podwórku kamienicy przy ul. Żelaznej 66, Spacerownik Warszawa Wajnberga (www.warszawawajnberga.pl) po polsku, angielsku i w jidysz, projekt crowd-writingowy Pocztówka do Mietka oraz Wirtualne Muzeum Żelazna 66 (www.zelazna66.pl). Od 2024 roku, wspólnie z Lilianną Krych, pełni funkcję dyrektorki artystycznej Festiwalu Muzyki Żydowskiej im. Rywki Tiktiner w Tykocinie (www.tiktiner.pl).
W jej dyskografii znajduje się płyta monograficzna „Weinberg – Sonaty na skrzypce i fortepian” (CD Accord, 2015, z Piotrem Różańskim) oraz trzy albumy koncepcyjne: „Rejoice” (CD Accord, 2019, z Marcinem Zdunikiem), „TIKTIN” (Orphée Classics, 2024, z Lutosławski Quartet i Tomaszem Januchtą, nagrany na żywo w Wielkiej Synagodze w Tykocinie) oraz „Different Trains” (Anagram, 2024) – z muzyką Mieczysława Wajnberga (we własnej transkrypcji na sekstet smyczkowy) i Andrzeja Panufnika, nagrany z Anną Marią Staśkiewicz, Katarzyną Budnik, Arturem Rozmysłowiczem, Marcinem Zdunikiem i Rafałem Kwiatkowskim.
Od 2022 roku jest pomysłodawczynią i dyrektorką artystyczną cyklu Dialogi – muzyczne spotkania w historycznych pracowniach artystycznych. Mikrokoncerty odbywają się w dawnych pracowniach najwybitniejszych warszawskich twórców – malarzy, rzeźbiarzy, projektantów mody i fotografów. Celem cyklu jest zbliżenie muzyki i sztuk wizualnych oraz pokazanie, w jaki sposób mogą ze sobą dialogować i wzajemnie na siebie oddziaływać. Bohaterami koncertów są nie tylko wykonawcy, lecz także opiekunowie i gospodarze pracowni, słuchacze oraz same przestrzenie.
Publikowała w wydawnictwach Żydowskiego Instytutu Historycznego, Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina, w roczniku Zagłada Żydów. Studia i Materiały oraz w Ruchu Muzycznym. Współpracuje z Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, Festiwalem Kultury Żydowskiej w Krakowie oraz Programem 2 Polskiego Radia (m.in. w cyklu płytowym Duża Czarna).
Jest laureatką stypendiów Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (w tym programu Młoda Polska), Stypendium Artystycznego m.st. Warszawy oraz Stypendium Twórczego MKiDN (2013, 2025). W ramach projektów stypendialnych tworzyła aranżacje pieśni Wajnberga i przekłady poezji jidysz, zrealizowała też unikatowy projekt po:miejsca – solowe recitale z autorskim programem wykonywane w dawnych synagogach czy domach modlitwy w małych polskich miastach.
Ukończyła Akademię Muzyczną w Krakowie w klasie prof. Wiesława Kwaśnego, kształciła się również u prof. Jana Staniendy i prof. Kai Danczowskiej. W 2015 roku uzyskała stopień doktora, a w 2020 – stopień doktora habilitowanego sztuki.
Gra na skrzypcach R&M Millant (Paryż, 1961).